Cumhuriyet Döneminde Bursa :
Bursa
8 Temmuz 1920′de Bursa’nın Yunanlılar tarafından iÅŸgalinden sonra, 11 Eylül 1922′de yeniden Türk egemenliÄŸine geçmiÅŸtir. 29 Ekim 1923′te ilan edilen Cumhuriyet ile birlikte Bursa ÅŸehri kültür, sanayi ve tarım merkezi olarak geliÅŸmesini sürdürmüştür.
Cumhuriyet dönemiyle birlikte planlama çalışmalarına baÅŸlanan ÅŸehirde, 1960′lı yıllardan itibaren sanayinin önemi artmış, kentin nüfus ve kentsel geliÅŸimi hızlı bir deÄŸiÅŸime uÄŸramıştır. CoÄŸrafi konumu, tarımsal, ticari ve sanayi potansiyelinin yüksek oluÅŸu kentin çekiciliÄŸini her dönem korumasını saÄŸlamaktadır.
Hızlı sanayileÅŸme, göç ve nüfus artışı beraberinde çevre kirliliÄŸi, kaçak yapılaÅŸma, iÅŸsizlik, suç oranının artması gibi dünyanın büyük metropollerine özgü birçok kentsel sorunu da doÄŸurmuÅŸtur. Bu sorunlarla mücadele etmek için 1990′larda baÅŸlayan bir hareketle yerel, ulusal ve uluslararası kaynaklardan yararlanarak içme suyu, kanalizasyon, ulaşım, eÄŸitim, çevre kirliliÄŸi, güvenlik, saÄŸlık ve istihdam gibi konularda önemli adımlar atılmaya baÅŸlanmıştır. Sivil toplum örgütleri, özel sektör, üniversite ve vatandaÅŸların giderek artan duyarlığına cevap verebilmek için yeni parklar, binalar, kültür merkezleri, çevresel yatırımlar ve kentsel düzenlemeler yapılmaktadır.
1 Ekim 1925’te temeli atılan Bursa Dokumacılık Fabrikası (Ä°pekiÅŸ) 1927 yılında hizmete açılmıştır. Ä°pekiÅŸ, Kültürpark’ın bitiÅŸiÄŸinde 32 dönüm arazi içinde, tarihi binalarıyla müze gibi bir kuruluÅŸtur. Bursa yöresinde koza üretiminin ve ipekböcekçiliÄŸinin teÅŸviki amacıyla Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla Ä°ÅŸ Bankası tarafından yaptırılmıştır. 1940’larda Yün-iÅŸ ile birleÅŸen Ä°pekiÅŸ, 1991’de özelleÅŸtirilmiÅŸtir. Tarman Grup adlı özel sermaye grubu tarafından iÅŸletilmektedir.
1933 – 1937 yılları arasında uygulanan 1. BeÅŸ Yıllık Sanayi Planı’nda tekstil, kendir-kesen, demir-çelik, porselen-çini, klor, suni ipek, selüloz ve kağıt tesisleri, ÅŸeker, süngercilik ve gül sanayileri gibi alanlar yer almıştır. Bu kapsamda, 1938 yılında Bursa Merinos Fabrikası ve Gemlik SunÄŸipek Fabrikası kurulmuÅŸtur.
Sümerbank Merinos Yünlü Sanayi Dokuma Fabrikası, Türk ekonomi tarihinin simgelerinden birisi haline gelmiÅŸ tekstil fabrikasıdır. Ä°smet Ä°nönü tarafından 28 Kasım 1935′te temeli atılan fabrika 2 Åžubat 1938 günü Atatürk tarafından iÅŸletmeye açılmış ve Türk sanayisinin en büyük fabrikalarından birisi olmuÅŸtur. Ãœlke tekstilinde Sümerbank iplik üniversitesi olarak tanımlanırken, Merinos’a da Yünlü Fakültesi yakıştırması yapılmıştır. Kapatılana kadar Türk Silahlı Kuvvetleri için giysi üretimi yapmaya devam eden Merinos, 2004 yılında ÖzelleÅŸtirme Yüksek Kurulu tarafından kapatılmıştır. 2004 yılında fabrikanın arazisi ve üzerindeki gayri menkuller ücretsiz olarak Bursa BüyükÅŸehir Belediyesi’ne tahsis edilmiÅŸtir.
Günümüzde Merinos Kentsel Dönüşüm Projesi adı verilen bir projeyle Merinos tesislerini yeniden kente kazandırmak için çalışmalar sürmektedir. Proje, açık arazinin Merinos Kültür Parkı adıyla yeşil saha olarak düzenlenmesini; Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi adıyla İstanbul Lütfü Kırdar Kongre Sarayı’ndan daha büyük bir kongre merkezi inşasını; bölgede Ulusal Tekstil Müzesi, Modern Sanat Müzesi ve Spor Müzesi oluşturulmasını içeriyor. Projeye göre Merinos Tesisleri’nin müdür evi, iplik işletmesi, tabldot salonu, su kulesi, soğutma kulesi, puantörlük yapıları korunacak.
1935 yılında Gemlik’te temeli atılan ve 1938 yılında hizmete açılan Sunğipek Viskon ve Selefon Fabrikası, zamanla teknolojinin eskimesi sonucu üretimini durdurmuş, 1997 yılında özelleştirme kapsamında Sümer Holding bünyesinde satışa sunulmuş, 1998’de Tekel’e devredilmiştir. 2002 yılında da, 293 dönümlük araszisi Uludağ Üniversitesi’ne devredilmiştir. 2006 yılında, Asım Kocabıyık Kültür Eğitim Vakfı’nın katkılarıyla Gemlik Asım Kocabıyık Meslek Yüksekokulu olarak faaliyet göstermeye başlamıştır.
Cumhuriyet döneminde ulaşım ağı da yaygınlaştırılmış, yabancı şirketilerin yönetiminde bulunan demiryolları devletleştirilmiş ve yeni demiryolları yapılmıştır. Bu kapsamda, 1931 yılında Mudanya – Bursa hattı, satınalma yolu ile devletleştirilmiştir.